Antiwitwasrisico van een cliënt beoordelen
De controle van het toepassingsgebied van art. 5, §1, 28°, de individuele risicobeoordeling van art. 19 en een dossiernota om te ondertekenen, zonder dat gegevens van de cliënt dit toestel verlaten.
Wat de regel zegt
Regels gecontroleerd op 07/10/2026
Een advocaat valt alleen onder de antiwitwaswet wanneer hij een cliënt bijstaat bij de verrichtingen van art. 5, §1, 28° (vastgoed en ondernemingen, geld en rekeningen van de cliënt, inbreng, oprichting of beheer van vennootschappen en trusts) of in naam van de cliënt optreedt bij een financiële of vastgoedtransactie. Procedures en juridisch advies vallen erbuiten.
Voor die dossiers vereist art. 19 een individuele risicobeoordeling op basis van de factoren van bijlagen I tot III, die de advocaat aan de stafhouder moet kunnen voorleggen. Verhoogde waakzaamheid is verplicht voor derde landen met een hoog risico (art. 38), staten met lage belastingen (art. 39) en politiek prominente personen (art. 41).
- Wet van 18 september 2017 tot voorkoming van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (geconsolideerde tekst)
- Grondwettelijk Hof, arrest 114/2020 van 24 september 2020
- FOD Financiën: landen met een hoog risico (lijsten van de EU en de FATF)
- Thesaurie: geconsolideerde lijst van financiële sancties (nationaal, EU en VN)
- AVOCATS.BE: Code de déontologie, art. 4.85 tot 4.89 en 3.27 (versie van 30/04/2026)
- OVB: Codex Deontologie voor Advocaten, art. 53 en 67 tot 73, bijlage 1 (bijgewerkt BS 09/12/2025)
- AVOCATS.BE: « Application de la législation anti-blanchiment aux avocats » (september 2024)
- Verordening (EU) 2024/1624 (AMLR), van toepassing vanaf 10 juli 2027
Versleutelde kluis
Uw gegevens blijven op dit toestel.
Bewaar uw registers in een versleutelde kluis in deze browser: een kantoorfunctie, gratis met een bevestigd e-mailadres. Zonder kluis werkt alles voor deze sessie en blijft elke export beschikbaar.
Uw resultaat verschijnt hier
Het resultaat verschijnt zodra de nodige velden ingevuld zijn.
Een Belgische vennootschap koopt een kantoorgebouw, haar enige aandeelhouder woont in Monaco.
Hoe het werkt
Hoe de tool werkt
- Het toepassingsgebied. U geeft aan waaruit uw tussenkomst bestaat. De verrichtingen van art. 5, §1, 28° van de wet van 18 september 2017 brengen het dossier binnen het toepassingsgebied: aankoop of verkoop van onroerende goederen of ondernemingen, beheer van geld, effecten of rekeningen van de cliënt, organisatie van de inbreng, oprichting of beheer van vennootschappen, fiducieën of trusts, en elke handeling in naam en voor rekening van de cliënt bij een financiële of vastgoedtransactie. Verdediging in rechte, juridisch advies en gerechtelijke mandaten vallen erbuiten: de tool maakt dan een gedateerde nota die dat uitlegt, met wat voor elk dossier geldt.
- De verplichte gevallen. Een band met een derde land met een hoog risico van de lijsten van de EU of de FATF (art. 38), met een staat zonder of met lage belastingen (art. 39), of een politiek prominente persoon (art. 41) maakt verhoogde waakzaamheid verplicht. De tool past die gevallen eerst toe: geen enkele gunstige factor weegt ertegen op.
- De factoren. U vinkt de factoren van bijlagen I tot III aan die u in het dossier vaststelt, per categorie (cliënt, product of verrichting, leveringskanaal, geografie), en desgewenst de factoren die de balies in hun openbare modellen gebruiken.
- Het niveau. Laag, standaard of hoog, met de motieven: de toegepaste regel en de factoren die hem uitlokten. Een ontbrekend antwoord leidt nooit tot een laag niveau. U kunt het niveau met een motief verhogen, nooit verlagen.
- De maatregelen. Identificatie en verificatie van de cliënt, de lasthebbers en de uiteindelijke begunstigden, raadpleging van het UBO-register, doel van de relatie, controle van politiek prominente personen en financiële sancties, oorsprong van de geldmiddelen, doorlopende waakzaamheid: u duidt voor elke maatregel gedaan, te doen of niet van toepassing aan.
- De dossiernota. Gedateerd, in de taal van uw keuze, met de dossierreferentie en de naam van de cliënt die u alleen voor het document intikt, de factoren, het niveau en de motieven, de maatregelen en hun stand, en de handtekeningregel.
Wettelijke grondslag
- Wet van 18 september 2017: art. 5, §1, 28° (toepassingsgebied), art. 19 (individuele beoordeling), art. 21 tot 35 (waakzaamheid), art. 37 tot 41 (verhoogde waakzaamheid), art. 60 (bewaring gedurende 10 jaar) en bijlagen I tot III (risicofactoren).
- Grondwettelijk Hof, arrest 114/2020 van 24 september 2020: het beroepsgeheim en de grens tussen advies en verrichting.
- OVB Codex Deontologie voor Advocaten, art. 67 tot 73 en bijlage 1; Code de déontologie van AVOCATS.BE, art. 4.85 tot 4.89.
Aandachtspunten
- De rangschikkingsmethode (categorieën, belangrijke factoren, globaal niveau) is een voorstel op basis van de wet, na te lezen door de advocaat. De wet vraagt een beoordeling en maatregelen die bij het risico passen, geen puntenrooster.
- De landenlijsten zijn die van de pagina van de FOD Financiën, gelezen op 7 oktober 2026. Ze veranderen meermaals per jaar: kijk ze na voor elk nieuw dossier. Een lidstaat van de EER op een lijst van de FATF, zoals Bulgarije, valt niet onder art. 38.
- De lijst van staten zonder of met lage belastingen van art. 39 staat niet in de tool: kijk ze na voor u antwoordt.
- Een vermoeden meldt u aan de stafhouder (art. 52), nooit via de tool. Het wordt niet op de dossiernota afgedrukt.
- Vanaf 10 juli 2027 geldt Verordening (EU) 2024/1624 rechtstreeks; de tool wordt dan bijgewerkt.
Gegevens en kluis
Uw antwoorden blijven in uw browser: niets wordt verzonden, niet in het adres van de pagina en niet in een statistiek. Met een geverifieerd e-mailadres bewaart u uw nota's in een versleutelde kluis op dit toestel en dragen uw documenten het briefhoofd van het kantoor. De algemene risicobeoordeling van het kantoor maakt u met de tool voor de algemene risicobeoordeling.
Nagegaan
De regels zijn op 7 oktober 2026 nagegaan aan de hand van de geconsolideerde tekst van de wet en de regels van de balies. De tool helpt de advocaat, die verantwoordelijk blijft voor de beoordeling en de genomen maatregelen.
Bijgewerkt op 7 oktober 2026
Veelgestelde vragen
Geldt de antiwitwaswet voor alle dossiers van de advocaat?
Nee. De advocaat is alleen een onderworpen entiteit wanneer hij zijn cliënt bijstaat bij de verrichtingen van art. 5, §1, 28° van de wet van 18 september 2017, of in zijn naam optreedt bij een financiële of vastgoedtransactie. Verdediging in rechte en het bepalen van de rechtspositie van de cliënt vallen erbuiten, net als gerechtelijke mandaten (curator, voorlopig bewindvoerder, vereffenaar). De grens van 3.000 € in contanten en de financiële sancties gelden wel voor elk dossier.
Wanneer moet ik de cliënt identificeren?
Zodra een zakelijke relatie ontstaat, of bij een occasionele verrichting van 10.000 € of meer, of bij geldovermakingen van meer dan 1.000 €, en ook bij een vermoeden of bij twijfel over de gegevens of de persoon die optreedt (art. 21). Identificatie en verificatie gebeuren vóór het aangaan van de relatie (art. 30); art. 31 laat uitstel alleen toe in beperkte gevallen en bij een laag risico.
Ontslaat het beroepsgeheim van de waakzaamheid?
Nee. Voor informatie die u ontvangt bij het bepalen van de rechtspositie van de cliënt of in een procedure, ontslaat de wet alleen van de plicht om te weigeren of de relatie te beëindigen, van de melding van een vermoeden, van de melding van een UBO-afwijking en van het antwoord aan de CFI, behalve bij deelname aan witwassen of advies met dat doel (art. 53; Grondwettelijk Hof 114/2020). De identificatie en de andere waakzaamheidsmaatregelen blijven gelden.
Telt een Belgische politiek prominente persoon mee?
Ja. De wet maakt geen onderscheid tussen Belgische en buitenlandse functies. Bijlage IV noemt onder meer ministers, parlementsleden, raadsheren in het Hof van Cassatie, de hoven van beroep en de arbeidshoven, leden van de Raad van State en het Grondwettelijk Hof, ambassadeurs en de directie van overheidsbedrijven. Ook familieleden en naaste geassocieerden vallen eronder, en de maatregelen lopen minstens 12 maanden na het einde van de functie door (art. 41, §3).
Hoe lang bewaar ik de dossiernota?
Tien jaar na het einde van de zakelijke relatie of de occasionele verrichting (art. 60), samen met de identificatiegegevens en de bewijsstukken; daarna worden ze gewist (art. 62). De nota vermeldt de voorgestelde volgende herziening volgens het risiconiveau.
Worden de gegevens van de cliënt ergens naartoe gestuurd?
Nee. De naam van de cliënt, de dossierreferentie en uw antwoorden blijven in uw browser. De nota wordt op dit toestel aangemaakt. Met een geverifieerd e-mailadres kunt u ze bewaren in een kluis die versleuteld is met uw wachtzin, die Normalex nooit ontvangt.